Brokuł Brokuła cebula kalafior koper sałata truskawka warzywa


Kalafior (Brassica oleracea var. botrytis) - odmiana kapusty warzywnej. Jest to ro¶lina jednoroczna należ±ca do rodziny kapustowatych. Pierwsze wzmianki o uprawie kalafiora w Europie pochodz± z XVI wieku. Jest to najprawdopodobniej mutant kapusty lub wyrodził się z brokuła. Spis tre¶ci [ukryj] 1 Charakterystyka 2 Historia 2.1 Zastosowanie 3 Odmiany Charakterystyka Łodyga Pęd główny jest silnie skrócony i walcowaty. Li¶cie Występuj±ce w dolnej partii cze¶ciowo okrywaj± olbrzymi kwiatostan. Kwiaty Podczas wzrostu wytwarza duży kwiatostan tzw. różę, którego rozgałęzienia, szypuły i p±czki kwiatowe s± mięsiste, białawe i czę¶ciowo płonne. Róże mog± być białe, kremowe (popularne w Polsce). W Europie Zachodniej coraz bardziej s± popularne kalafiory o róży zielonej. Historia Pochodzi z Cypru , dlatego pocz±tkowo nazywano go kapust± cypryjsk±. Znany był w starożytnym Rzymie i Grecji, sk±d rozprzestrzenił się do innych krajów. W Polsce zaczęto uprawiać to warzywo na przełomie XVI i XVII wieku. Prawdopodobnie sprowadziła go do Polski Bona Sforza. Zastosowanie Jest to warzywo. Czę¶ci± jadaln± s± młode pędy kwiatowe, tzw. róża. Najcenniejsze odmiany charakteryzuj± się białym lub jasnokremowym zabarwieniem. Waga róży kalafiora waha się w granicach od 25 dag do 2 kg. Kalafior zaliczany jest do cenniejszych warzyw z uwagi na swój skład chemiczny, a także warto¶ci smakowe i dietetyczne. Zawiera m.in.: sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, miedĽ, cynk, fosfor, fluor, chlor, jod, karoteny, witaminy: K, B1, B2, B6, C; kwasy: nikotynowy i pantotenowy. Poza tym w skład kalafiora wchodz± olejki eteryczne, nadaj±ce mu przykry zapach podczas gotowania, w trakcie którego wydziela się siarka. Odmiany Idol Pionier Zelandia Master Stella Nowa Erfurcki 150 Ekspres Inspektowy z Mor ¬ródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/Kalafior" Brokuł (Brassica oleracea var. botrytis italica) - odmiana kapusty warzywnej. Jest to ro¶lina jednoroczna należ±ca do rodziny kapustowatych. Prawdopodobnie pochodzi z Cypru. Był powszechnie uprawiany w starożytnej Grecji i Rzymie. Charakterystyka Łodyga Długa i mięsista, na jej końcu tworzy się kwiatostan. Li¶cie Osadzone sa na dłuższych ogonkach niż u kalafiora. S± one bardziej powcinane, o powierzchni falistej i zabarwione na ciemnozielono lub fioletowo-zielono. Kwiaty Podczas wzrostu wytwarza duży, baldachogroniasty kwiatostan zwany róż± (lecz mniej zbity niż u kalafiora). W kwiatostanie znajduje się niewiele drobnych p±czków kwiatowych, które podczas przechowywania porzybieraj± barwę fioletowobr±zow±. Róża ma ¶rednicę 8 - 15 cm. Zastosowanie Warzywo - główne uprawy znajduj± się w Anglii, Francji i we Włoszech. Systematyka Do brokułów zalicza się: brokuł włoski, kapusta szparagowa (Brassica oleracea var. botrytis italica) brokuł zwyczajny (Brassica oleracea var. botrytis cymosa) ¬ródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/Broku%C5%82" Cebula zwyczajna Z Wikipedii Skocz do: nawigacji, szukaj Cebula zwyczajna Systematyka Domena j±drowce Królestwo ro¶liny Podkrólestwo naczyniowe Nadgromada nasienne Gromada okrytonasienne Podgromada Magnoliophytina Klasa jednoli¶cienne Podklasa liliowe Nadrz±d liliopodobne Rz±d amarylkowce Rodzina czosnkowate Rodzaj czosnek Gatunek cebula zwyczajna Nazwa systematyczna Allium cepa L. Cebula zwyczajna, cebula jadalna, czosnek cebula (Allium cepa L.) - gatunek ro¶liny dwuletniej, rzadziej byliny należ±cy do rodziny czosnkowatych. Pochodzi z Azji ¦rodkowej. Spis tre¶ci [ukryj] 1 Charakterystyka 2 Zastosowanie 3 Odmiany 3.1 Odmiany uprawne 3.2 Odmiany botaniczne Charakterystyka Łodyga Jest bardzo skrócona (tzw. piętka). Cebula wytwarza natomiast łodygę pozorn± (zw. szyjk±) będ±c± skupieniem li¶ci. Li¶cie Czę¶ci± jadaln± cebuli s± zgrubiałe pochwy li¶ciowe (białe, fioletowe, żółte) z dolnej czę¶ci ro¶liny i nieco mniej popularne - zielone rurkowate li¶cie szczypioru z górnej. Kwiaty W drugim roku uprawy cebula wytwarza pędy kwiatostanowe wysoko¶ci 90-190 cm zakończone kulistymi baldachami zawieraj±cymi 50-1000 kwiatów. Owoce Torebki zawieraj±ce zwykle 6 trójgraniastych czarnych pomarszczonych nasion (250-370 szt./g). Korzeń Cebula wytwarza wi±zkowy system korzeniowy sięgaj±cy 30-40 cm. Wymagania Cebula jest ro¶lin± klimatu umiarkowanego, optymalna temperatura kiełkowania wynosi 20°C, choć kiełkuje już przy 5°C. Ze względu na płytki system korzeniowy ro¶lina wrażliwa jest na niedobór wody. Powinna być uprawiana w drugim roku po nawożeniu obornikiem i nie czę¶ciej niż co 3-4 lata na tym samym stanowisku. Najwyższy plon cebuli uzyskuje się na glebach próchniczych, lessach, madach; nie udaje się na gruntach podmokłych i kwa¶nych (optymalnie 6,5-7,0 pH). Jest bardzo czuła na brak w glebie składników pokarmowych takich jak azot (brak wzrostu, żółknienie), fosfor (powolny wzrost), potas (br±zowienie wierzchołków szczypioru). Zastosowanie Ro¶lina uprawna : Najważniejszym zabiegiem przy uprawie cebuli jest odchwaszczanie; wraz z niszczeniem chwastów spulchnia się glebę, ponadto stosuje się nawadnianie i nawożenie Sposób uprawy - cebulę można uprawiać w następuj±cy sposób: z nasion - najprostszy i najtańszy sposób, stosowany w miejscach ciepłych, przy wysokich opadach, na glebach o dobrej strukturze, plon póĽny; z rozsady - sposób najkosztowniejszy, ale pozwala uzyskać cebule najwyższej jako¶ci; z dymki - Sposób wła¶ciwy do uzyskania wczesnego zbioru cebuli pęczkowej lub cebuli na wczesny zbiór; cebula uzyskana z dymki nie nadaje się do przechowywania; sposób wła¶ciwy do uprawy cebuli na glebach mniej odpowiednich. Historia uprawy : Ojczyzn± cebuli jest prawdopodobnie Azja ¦rodkowa i północno-zachodnie Indie, gdzie znano j± przed 3000 r. p.n.e. - jest to jedna z najstarszych ro¶lin wykorzystywanych przez człowieka. Następnie rozpowszechniła się w Chinach i w państwach Bliskiego Wschodu. Do Europy przywędrowała z Egiptu, pocz±tkowo na Kretę i do Grecji, a następnie, najprawdopodobniej za po¶rednictwem legionów rzymskich, rozpowszechniła się w całej Europie. Ro¶lina lecznicza - cebula zawiera dwuwodoroalliinę, organiczne zwi±zki siarki, glikozyty flawonowe, pektynę i glukokininy, a także kwasy nikotynowy i foliowy i izotiocyjanin allilu. Działanie - silnie bakteriobójcze, antytoksyczne, żółciopędnie, odkwaszaj±ce, obniżaj±ce ci¶nienie i poziom cukru we krwi i sprzyjaj±ce prawidłowemu działaniu przewodu pokarmowego. W medycynie ludowej syrop z cebuli stosuje się przy chorobach gardła i przeziębieniach. Sztuka kulinarna - cebula jest warzywem, ma różnorakie zastosowania: służy do zagęszczania sosów, do gotowania, duszenia, smażenia, jako składnik surówek, farszów i past. Jest do¶ć ciężko strawna, zwłaszcza z octem; zaleca się spożywanie cebuli surowej po dokładnym przeżuciu. Najpopularniejsze odmiany cebuli charakteryzuj± się ostrym smakiem i zapachem; istniej± odmiany nieco łagodniejsze. Warto¶ć kaloryczna jest niewielka - 100 g dostarcza ok. 49 kcal Nieprzyjemny zapach można usun±ć żuj±c ziarna kawy lub nać pietruszki. Odmiany Cebula - odmiana czerwona[edytuj] Odmiany uprawne 'Dako' - cebule duże, spłaszczone, jasnożółte; smak łagodny; ¶rednio wczesna. 'Rawska' - cebule kuliste, słomkowe lub słomkowobr±zowe; smak łagodny; póĽna. 'Wolska' (podobne 'Czerniakowska' , 'Kutnowska' , 'Sochaczewska' , 'Warszawska' ) - cebule nierówne o różnych kształtach; smak łagodny; ¶rednio póĽne lub póĽne; dobrze się przechowuj±. 'Żytawska' : cebule ¶redniej wielko¶ci, spłaszczone, słomkowożółte; smak ostry; póĽna. [edytuj] Odmiany botaniczne cebula kartoflanka (Allium cepa L. var. agregatum Don.) - odmiana ta tworzy gniazda składaj±ce się z kilku, kilkunastu różnych cebulek twardych o ostrym smaku i zapachu; ma mniejsze wymagania glebowe; do spożycia przeznacza się większe cebule, do sadzenia mniejsze; rzadko wytwarza pędy kwiatostanowe. cebula wielopiętrowa (Allium cepa var. proliferum Targioni-Tozzetti) Truskawka, poziomka ananasowa, poziomka wielkoowocowa (łac. Fragaria grandiflora Ehrh., syn. Fragaria ananassa Duch.) - gatunek bylin z rodziny różowatych (Rosaceae Juss.). Gatunek wyhodowany przez skrzyżowanie poziomki wirginijskiej (F. virginiana Duch.) z chilijsk± (F. chiloensis Ehrh.), którego dokonał Duchsne w 1712 roku. Charakterystyka Pokrój bylina, łodyga krótka o małym przyro¶cie na długo¶ć, ale maj±ca przyrost na grubo¶ć, tworz±ca rozłogi zwane "w±sami". Li¶cie : Kwiaty s± obupłciowe, złożone z 5-ciu białych płatków korony lub ich krotno¶ci oraz różnej liczby działek kielicha ułożonych w dwóch okółkach i kieliszka. Zewnętrzny okółek ma mniejsze działki, wewnętrzne s± dłuższe i szersze. Na wypukłym dnie znajduje się ok. 20 słupków i 20 do 30 precików. Owoce po zapyleniu kwiatu, rozrasta się dno kwiatowe, tworz±c jadalny owoc rzekomy (nibyjagodę). Na jej powierzchni zawi±zuj± się liczne orzeszki, będ±ce wła¶ciwymi owocami. Kolor orzeszków w zależno¶ci od odmiany, od kremowego poprzez czerwonawy do purpurowego. Rozmnażanie wegetatywne poprzez rozłogi - zagrożone wirusem przenoszonym przez nicienie, owady nakłuwaj±ce (pchełki) Cenione substancje antocyjany, witamina C, fosfor, żelazo, bromelina (dojrzałe owoce) Występowanie uprawiana we wszystkich krajach klimatu umiarkowanego oraz w chłodniejszych rejonach podzwrotnikowych; najwięksi producenci to Stany Zjednoczone, Polska, Japonia, Chiny Zastosowanie Czę¶ci użytkowane: ¶wieże owoce, li¶cie Przetwarzana na: przetwory, herbatkę (li¶cie) Może owocować raz lub kilka razy w roku. Odmiany owocuj±ce kilka razy (powtarzaj±ce): Madam Poincaré, Maria. Odmiany wczesne: Laxton's Utylity, Królowa Luiza, Senga Precosa, Sensation (smak ananasa). Odmiany ¶redniowczesne: Delicatesse, Dukat (PL). Odmiany póĽne: Madame Moutot, Elista, Louis Gauthier (ananasowa, powtarzaj±ca). Sałata siewna (Lactuca sativa L.) - gatunek ro¶liny jednorocznej z rodziny astrowatych. Pochodzi prawdopodobnie z basenu Morza ¦ródziemnego. Charakterystyka Łodyga Krótka (wyj±tkiem jest sałata łodygowa). Wydłuża się ona podczas wytwarznia pędu kwiatostanowego, które osi±gaj± 80-150 cm. Li¶cie Róznorakiego kształtu, barwy i wielko¶ci, w zależno¶ci od odmiany. Kwiaty Obupłciowe, drobne, jasnożółte, języczkowate, zebrane w koszyczki. Pozbawione sa one kielicha., zamiast niego s± włoski tworz±ce puch. Kwiaty sa samopylne. Owoce Niełupki, opatrzone w szerszej czę¶ci puchem kielichowym, który stanowi aparat lotny. Korzeń Palowy, wrzecionowaty, posiada liczne korzenie boczne. Systematyka Odmiany sałaty siewnej: sałata głowiasta (Lactuca sativa L. var. capitata), występuj±ca w dwóch formach: sałata masłowa - o miękkich, delikatnych li¶ciach sałata krucha - o li¶ciach twardych, sztywnych i pofałdowanych sałata batawska sałata rzymska, sałata długolistna (Lactuca sativa L. var. romana Garst., L. sativa L. var. longifolia) sałata dębolistna (Lactuca sativa var. crispa) (czerwona i zielona) sałata listkowa (Lactuca sativa L. var. foliosa) sałata łodygowa, gł±biki krakowskie (Lactuca sativa L. var. augustana Jrish.) Zastosowanie Ro¶lina uprawna: Uprawiana jest jako warzywo li¶ciaste. Występuje w licznych odmianach różni±cych się struktur± li¶ci, kolorem i smakiem. Sztuka kulinarna: Używana przed kwitnieniem jako składnik sałatek oraz do dekoracji potraw. Koper w języku polskim oznacza równolegle dwa rodzaje ro¶lin: Anethum L. Sp.Pl.2 1753 i Foeniculum Mill.. W drugim przypadku nazwa jest niepoprawna z botanicznego punktu widzenia. Obydwa rodzaje należ± do rodziny selerowatych (Apiaceae Lindl.). Charakterystyka Kwiaty zebrane w baldach złożóny (kwiatostan) Owoce to rozłupnia Gatunki Rodzaj: Anethum koper ogrodowy (Anethum graveolens L.) - używana tylko nać jako przyprawa, silnie pachn±ca, jadalna, używana w kuchni (zobacz kulinaria) i w lecznictwie. Rodzaj: Foeniculum koper włoski, fenkuł włoski (Foeniculum vulgare Miller) "koperek włoski" - potoczne okre¶lenie owoców fenkułu włoskiego odm. zwyczajnej (F. v. var. vulgare) używanych w ziołolecznictwie.